سرمایه گذاری در صنعت کشاورزی ایران و جهان

Investing in agriculture in Iran and the world

صنعت کشاورزی از دیرباز با زندگی روزمره همه انسان‌ها گره خورده است و یکی از اجزای اصلی زندگی انسان به شمار می‌رود. افزایش توجه به این صنعت و سرمایه‌گذاری در آن باید یکی از اهداف اصلی هر کشوری برای توسعه اقتصادی-اجتماعی باشد.

در ادامه، وضعیت سرمایه‌گذاری در صنعت کشاورزی ایران و جهان را بررسی خواهیم کرد.

1- سرمایه‌گذاری در صنعت کشاورزی ایران:

صنعت کشاورزی ایران از جنبه‌های مختلفی قابل بررسی است. در حال حاضر تأمین غذای مورد نیاز جامعه، ایجاد اشتغال، توسعۀ پایدار و حفظ محیط زیست از چالش‌های مهم اقتصادی-اجتماعی کشور به شمار می‌آیند. بخش کشاورزی به دلیل تأثیر فراگیری که می‌تواند در کلیه زمینه‌های یادشده داشته باشد، از جایگاه مهمی برخوردار است. این امر ضرورت داشتن توجه خاص و حمایت کارآمد دولت از بخش مذکور را در جهت توسعه آن و انجام سرمایه‌گذاری‌های جدید آشکار می‌سازد.

سرمایه به عنوان یکی از نهاده‌های تولیدی، اهمیت زیادی در افزایش سطح تولید فعالیت‌های اقتصادی و درنتیجه افزایش بهره‌وری سایر عوامل تولید دارد. این در حالی است که کمبود سرمایه در بخش کشاورزی کشورمان باعث پایین آمدن سطح بهره‌وری نهاده‌های تولید شده است. بهره‌وری پایین موجب کاهش درآمد انتظاری از طرح‌های کشاورزی و کاهش سودآوری این فعالیت‌ها شده و در نگاه سرمایه‌گذاران این پروژه‌ها غیراقتصادی و پرریسک شناخته می‌شوند. به همین دلیل برای ایجاد تحرک و سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی بایستی اصلاحات اساسی در حوزه‌های مختلف این صنعت صورت گیرد.

موانع و چالش‌های اساسی سرمایه‌گذاری در صنعت کشاورزی ایران:

  • عدم امنیت سرمایه‌گذاری در سطح کلان اقتصادی و کمبود زیربناهای مناسب برای توسعه بخش کشاورزی
  • وجود تنگناهای ساختاری در بخش کشاورزی؛ ازجمله بالا بودن نرخ بی‌سوادی در میان کشاورزان و کوچک بودن اندازه مزارع و واحدهای اقتصادی که به‌کارگیری روش‌های نوین تولید و آبیاری را محدود ساخته است.
  • کمبود سرمایه‌گذاری در زمینه ایجاد و گسترش صنایع تبدیلی و تکمیلی
  • کمبود سیاست‌ها و برنامه‌های تشویقی مناسب برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و تولید تجاری در بخش کشاورزی
  • فراهم نبودن زمینه‌های جلب سرمایه‌گذاری خارجی به‌ویژه عدم شفافیت قوانین و مقررات ناظر بر فعالیت‌های اقتصادی و وجود ریسک‌های سیاسی، اقتصادی و اجرایی
  • توسعه‌نیافتگی نهادها و بازار مالی کشاورزی و فقدان ابزارهای مالی مناسب جهت تأمین مالی طرح‌های میان‌مدت و بلندمدت در این بخش.

2- سرمایه‌گذاری در صنعت کشاورزی دنیا

دست‌یابی به رشد پایدارکشاورزی از جمله مسائل اساسی است که دولت‌ها و کشورهای با درآمد پایین و متوسط با آن مواجه می‌باشند. ایجاد چنین رشدی به تمایل دولت‌ها در زمینه فقرزدایی، ضرورت سامان‌دهی عرضه غذای کافی و توجه به نقش کلیدی که بخش کشاورزی می‌تواند در توسعه فراگیر اقتصادی کشورها ایفا نماید بستگی دارد. در حال حاضر عرضه غذا در جهان به یک بحران در کشاورزی تبدیل شده است. برخی از دلایل ایجاد چنین پدیده ای عبارتند از:

  • رشد جمعیت و درآمد سرانه درکشورهای تازه صنعتی شده و کشورهای پرجمعیت و نیز وضعیت نگران‌کننده کشورهای کم درآمد (که عمدتاً با کمبود غذا روبه‌رو هستند) موجب افزایش تقاضای غذا و افزون شدن آن بر عرضه جهانی غذا گردیده و بر موجودی و قیمت‌های جاری مواد غذایی تأثیرگذاشته است.
  • میزان عرضه و قیمت‌های جاری مواد غذایی در حدی است که شمار زیادی از مردم فقیر از رژیم‌های غذایی مناسبی برخوردار نیستند.
  • با وجود پیشرفت‌های فناوری طی چند دهه گذشته که توانست محدودیت‌های عرضه را برطرف نماید و تولید اقلام مهم غذایی را افزایش دهد، اما این فناوری‌ها با شرایط تولید تمامی محصولات سازگار نبوده‌اند. بدین ترتیب از طریق فناوری‌های موجود امکان رشد تولید و بهره‌وری کاهش یافته است.
  • چارچوب سیاستی مناسب و زیربناهای اقتصادی اساسی برای حمایت از سرمایه‌گذاری‌های پایدار (از لحاظ مالی) و تأمین مالی فناوری‌های کشاورزی در مناطق مختلف دنیا ( به‌ویژه افریقا ) وجود ندارد.
  • سیاست‌های تجاری و قیمتی گرایش به بهبود شرایط تجارت محصولات کشاورزی داشته و بین المللی شدن بازارها شرایطی بهتر اما رقابتی‌تر را ایجاد نموده است. هرچند این تحولات برای انجام سرمایه‌گذاری در کشاورزی و رشد تولید در برخی کشورهای در حال توسعه که دارای مزیت نسبی در تولید بعضی محصولات کشاورزی می‌باشند محیط اقتصادی مناسبی به وجود آورده است، ولی در عرصه تجارت بین‌الملل اغلب مناقشات مربوط به تجارت کالاهای کشاورزی بوده و برای بخش کشاورزی کشورهایی که از توان رقابتی مناسبی برخوردار نیستند بحرانی اساسی تلقی می‌شود.

بنابراین شرایط موجود مبین نقش بسیار حیاتی کشاورزی در حال و آینده بوده و بر توجه بیشتر به مقوله توسعه و سرمایه‌گذاری در این بخش تأکید دارد.

دیدگاهی یافت نشد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *